RESFOTO.PLRESFOTO.PL RESFOTO.PLRESFOTO.PLRESFOTO.PLRESFOTO.PL

Cerkiew św. Paraskewy w Radrużu

Radruż to mała wieś w powiecie lubaczowskim w gminie Horyniec Zdrój /północny-wschód woj. podkarpackiego/ leżąca na granicy w Ukrainą. Dziś miejsce nieco na uboczu i zapomniane, ale przed II wojną światową Radruż liczył ponad 2,5 tys mieszkańców - głównie narodowości ukraińskiej.

Po wojnie większość mieszkańców wywieziono do ZSRR - podobny los spotkał także mieszkańców okolicznych terenów.

Najcenniejszym i bardzo dobrze zachowanym zabytkiem tych okolic jest drewniana, grekokatolicka cerkiew św. Paraskewy z XVI w.

Cerkiew otoczona jest kamiennym murem, z bramą i furtą z XVII wieku co nadaje jej charakteru budowli obronnej.  Od strony zachodniej w ogrodzeniu zachowała się drewniana dzwonnica z przełomu XVI/XVII wieku. Do muru przylega także dom diaka /z XVII-XIX wieku/ - osoby, która w obrządku grekokatolickim prowadziła śpiew w cerkwi oraz pomagała kapłanowi w posłudze. U obrębie zespołu cerkiewnego znajdują się także pozostałości cmentarza przy cerkiewnego. Warto zwrócić uwagę na nagrobek z tekstem napisanym cyrylicą i półksiężycem. Legenda głosi, że pochowana jest tutaj kobieta porwana przez Tatarów, która po ucieczce z niewoli miała być fundatorką cerkwi.

We wnętrzu cerkwi zachowało się niewiele z jej pierwotnego wystroju. Większość ikon jest przechowywana obecnie w Muzeum Ikon w Łańcucie. Obecnie planowane jest jednak przywrócenie jej pierwotnego wyposażenia, w tym powrót ikonostasu z Łańcuta.

Po za murami cerkwi znajdują się dwa cmentarze greckokatolickie - mniejszy i większy. Na obu znajdują się odrestaurowane gł. XIX-wieczne nagrobki bruśnieńskie tj. pochodzące ze słynnego kiedyś ośrodka kamieniarskiego w  Bruśnie.

Dziś cerkiew nie spełnia już swojej pierwotnej funkcji. Udostępniana jest do zwiedzania z przewodnikiem /na telefon/ przez cały tydzień. Na chętnych czeka też nie lada atrakcja - wejście na dzwonnicę /nie wskazane dla osób, które nie lubią ciasnych przejść i bardzo stromych schodów/.  Pieczę nad całością sprawuje Muzeum Kresów w Lubaczowie.

Dojazd


Pokaż Radruż na większej mapie

Z Rzeszowa do Radruża jest ok 120 km. Samochodem jedzie się drogą E4 do Jarosławia, dalej przez Lubaczów do Horyńca Zdroju, z którego jest już niecałe 3 km do miejscowości. Bez większych problemów do Horyńca Zdroju można dojechać także pociągiem z Rzeszowa. Potencjalnych podróżnych czeka jednak przesiadka w Jarosławiu do tzw. kolejowej komunikacji zastępczej czyli po prostu zwykłego autobusu. Obsługiwany jest jednak normalnie przez PKP /bilety, konduktorzy/. W Horyńcu Zdroju taki autobus PKP dojeżdża i odjeżdża z dworca PKP. Jeśli ktoś nie chce się przesiadać może bezpośrednio do Horyńca Zdroju dojechać PKS-em.

Kreacja: Magda Chudzik | Wdrożenie: Monika Płuska